Złoto zamiast ropy: Dlaczego Rosja wyprzedaje swoje rezerwy kruszcu?

Przez ponad dekadę Bank Centralny Rosji był jednym z największych nabywców złota na świecie. Dzisiaj sytuacja uległa całkowitemu odwróceniu – Moskwa systematycznie wyprzedaje kruszec. Dane wykazują, że tylko od początku roku rezerwy zredukowano o ponad 1,6 mln uncji (około 43,5–50 ton), sprowadzając ich poziom do najniższego od początku roku 2020.

To największa fala wyprzedaży od niemal 1/4 wieku. Decyzja o sprzedaży aktywów wartych miliardy dolarów wynika z rosnącej presji gospodarczej i konieczności łatania dziur w państwowym skarbcu.

Łatanie deficytu i koszty wojny

Głównym powodem wyprzedaży jest duży i stale zwiększający się deficyt budżetowy. Potężne wydatki wojskowe połączone ze spadkiem dochodów z sektora energetycznego zmusiły rosyjskie Ministerstwo Finansów do szukania alternatywnych źródeł cash-flow. Wyprzedawanie złota zgromadzonego w Funduszu Dobrobytu Narodowego (NWF) pozwala spinać państwowy budżet bez bezpośredniego, dodruku pieniądza (powodującego inflację). Szacuje się, że same tylko tegoroczne operacje mogły przynieść budżetowi około 5,6 mld dolarów przepływów.

Omijanie zachodnich sankcji

Po nałożeniu zachodnich sankcji zamrożonych zostało blisko 300 miliardów dolarów rosyjskich aktywów ulokowanych w krajach zachodu. Złoto (obok chińskiej waluty) pozostało jednym z niewielu płynnych zasobów pod pełną kontrolą Moskwy. W marcu obroty tym metalem na giełdzie w Moskwie sięgnęły aż 42,6 tony. Rosja przetapia i sprzedaje złoto na rynku lokalnym oraz pozagiełdowym m.in. po to, by pozyskiwać juany oraz finansować import z ominięciem systemu bankowego SWIFT.

Obrona kursu rubla i płynność banków

Instytucje finansowe w Rosji borykają się z systemowym niedoborem płynności. Bank centralny pozbywa się metalu w ramach tzw. operacji lustrzanych, zasilając krajowy rynek. Aby nie wyprzedawać szczuplejących zapasów chińskiej waluty, władze wolą pozbywać się fizycznego złota, podtrzymując sztucznie kurs rubla i ratując finansowanie sektorów komercyjnych. 

Choć Rosja wciąż wydobywa około 340 ton złota rocznie, bieżąca sprzedaż rezerw strategicznych pokazuje wyraźną granicę wydolności tamtejszej gospodarki. Aktywa gromadzone "na czarną godzinę" są dziś zużywane w szybkim tempie na bieżące przeżycie.